Wilgotne narożniki, czarne plamy przy oknach, wyższe rachunki za ogrzewanie. Te objawy najczęściej wskazują na mostki termiczne w przegrodach budynku. Pokażemy, czym dokładnie są, dlaczego powstają i jakie metody pomagają je usunąć. Razem z ClimateCoating przyjrzymy się problemowi z perspektywy fizyki budowli oraz praktycznych rozwiązań dostępnych dla właścicieli domów i mieszkań.
Co to jest mostek termiczny?
Mostek termiczny to fragment przegrody budowlanej o wyraźnie gorszych parametrach izolacyjnych od reszty konstrukcji. Ciepło ucieka tamtędy szybciej niż przez sąsiednie powierzchnie, więc temperatura wewnętrznej strony ściany w tym miejscu spada. Określenie mostek cieplny używane jest wymiennie.
Fizyka zjawiska jest prosta. Każdy materiał ma swój współczynnik przewodzenia ciepła, oznaczany symbolem lambda. Im niższa wartość, tym lepsza izolacyjność. Beton, stal i ceramika przewodzą ciepło znacznie lepiej niż styropian, wełna mineralna czy piana poliuretanowa. Jeśli w warstwie izolacji pojawi się przerwa, fragment betonu albo stalowy element, ciepło z wnętrza budynku znajdzie tamtędy drogę na zewnątrz.
Skutki są dwojakie. Po pierwsze, rosną straty energii, więc rachunki za ogrzewanie idą w górę. Po drugie, powierzchnia ściany w tym miejscu staje się chłodniejsza. Gdy jej temperatura spadnie poniżej punktu rosy, para wodna z powietrza skrapla się na ścianie. Powstają zawilgocenia, później pleśń i grzyb. Mostki termiczne to częsta przyczyna problemów z wilgocią w domach, które z pozoru są dobrze ocieplone.
Skala zjawiska bywa różna. W starych budynkach z lat siedemdziesiątych straty przez mostki sięgają nawet 30 procent całkowitych strat ciepła. W nowych domach pasywnych są zredukowane do minimum, ale rzadko zerowe.
Rodzaje mostków termicznych?
Klasyfikacja dzieli mostki cieplne na kilka grup, zależnie od geometrii i przyczyny powstania.
Mostki liniowe występują wzdłuż linii łączenia różnych elementów budynku. Klasyczny przykład to styk ściany zewnętrznej z dachem, nadproże nad oknem czy wieniec stropu. Rozciągają się na całej długości połączenia i powodują duże straty energii.
Mostki punktowe pojawiają się w pojedynczych miejscach. Najczęściej powstają wokół kotew mocujących elewację, w miejscach przebicia izolacji przez śruby, kołki czy elementy konstrukcyjne. Pojedynczy mostek punktowy generuje niewielkie straty, ale w docieplonej elewacji bywa ich kilkadziesiąt na metr kwadratowy.
Mostki geometryczne wynikają z samej formy budynku. Każdy narożnik zewnętrzny, każdy uskok elewacji to miejsce, w którym powierzchnia odprowadzająca ciepło jest większa od powierzchni odbierającej je z pomieszczenia. Stąd narożniki są zawsze chłodniejsze od środka ściany.
Mostki materiałowe powstają na styku materiałów o różnej przewodności. Słup żelbetowy w ścianie z pustaków ceramicznych będzie pełnił funkcję drogi szybkiego odpływu ciepła, jeśli nie zostanie obłożony dodatkową izolacją.
W praktyce mostki rzadko występują pojedynczo. Najczęściej spotyka się ich kombinacje, np. mostek liniowy wokół okna, który jest jednocześnie geometryczny (uskok) i materiałowy (ościeżnica plus nadproże).
Mostki termiczne w styropianie
Styropian to najpopularniejszy materiał do docieplania elewacji w Polsce. Mostki w warstwie styropianowej powstają najczęściej z trzech przyczyn.
Pierwsza to nieszczelności między płytami. Jeśli ekipa wykonawcza nie wypełniła pianką szczelin między sąsiednimi płytami styropianu, w tych miejscach powstają wąskie pasy bez izolacji. Powietrze cyrkuluje wewnątrz, a ciepło ucieka prostą drogą. Wymóg techniczny mówi o szczelinach nie większych niż 2 mm, ale w praktyce trafiają się przerwy znacznie większe.
Druga przyczyna to kołki mocujące. Każdy kołek z metalowym trzpieniem stanowi mostek punktowy. Nowoczesne kołki mają plastikowe trzpienie albo specjalne zaślepki izolacyjne, ale starsze rozwiązania były wykonywane ze stali ocynkowanej i widać je dziś na termogramach jako wyraźne kropki cieplne.
Trzecia przyczyna to nieprawidłowe ułożenie płyt. Płyty styropianu powinny być układane na mijankę, podobnie jak cegły w murze. Jeżeli na narożniku budynku, przy oknach albo wokół innych przegród spoiny się pokrywają, powstają liniowe mostki termiczne. Zdarza się też, że płyty docina się na siłę i powstają szczeliny zasypywane potem zaprawą klejową, która przewodzi ciepło wielokrotnie lepiej od styropianu.
Mostki w istniejącej elewacji styropianowej rzadko da się usunąć bez zerwania warstwy ocieplenia. Można natomiast ograniczyć ich skutki przez nałożenie dodatkowej powłoki termoizolacyjnej od wewnątrz albo od zewnątrz na powierzchnię elewacji.
Mostki termiczne na poddaszu
Poddasze użytkowe to obszar szczególnie narażony na mostki cieplne. Dachy mają złożoną geometrię, izolacja jest cięta i dopasowywana do krokwi, a dodatkowo trzeba pogodzić ją z paroizolacją i wentylacją. Błędy popełnia się tu częściej niż na ścianach.
Typowe miejsca występowania mostków na poddaszu to:
- styk połaci dachu z murłatą i wieńcem stropu
- obrzeża okien dachowych
- połączenie ścianki kolankowej z połacią dachu
- przejścia kominów i rur wentylacyjnych przez dach
- okolice włazów i schodów strychowych
- narożniki lukarn i jaskółek
Konsekwencją mostków na poddaszu jest najczęściej zawilgocenie wełny mineralnej. Para wodna z pomieszczenia przedostaje się przez nieszczelną paroizolację, skrapla na chłodnych elementach konstrukcji i nasącza izolację. Mokra wełna traci do 90 procent swojej izolacyjności, więc problem szybko się pogłębia. Z czasem pojawia się pleśń na skosach poddasza, zacieki na suficie i charakterystyczny zapach stęchlizny.
Likwidacja mostków na poddaszu wymaga zwykle prac od wewnątrz. Konieczne bywa zerwanie płyt karton-gips, sprawdzenie stanu wełny i paroizolacji, uzupełnienie izolacji w miejscach przerw i przyklejenie taśm uszczelniających na łączeniach folii paroizolacyjnej. Czasem rozwiązaniem jest dodatkowa warstwa izolacji nakładana od strony pomieszczenia, np. wełną w stelażu i wykończeniem płytą gipsową.
Jak wykryć mostki termiczne w domu?
Niektóre mostki widać gołym okiem. Czarne plamy pleśni w narożnikach, zawilgocenie przy oknach, odpryski farby w okolicach nadproży, niska temperatura ścian wyczuwalna ręką to wskazówki, że gdzieś jest problem z izolacją.
Dokładną diagnostykę umożliwia termowizja. Kamera termowizyjna rejestruje promieniowanie podczerwone i przekłada różnice temperatury powierzchni na kolorową mapę. Miejsca chłodniejsze (mostki widziane z zewnątrz) lub cieplejsze (widziane od wewnątrz) widać natychmiast. Badanie wykonuje się przy różnicy temperatur między wnętrzem a otoczeniem rzędu kilkunastu stopni, więc najlepszy okres na termowizję to grudzień, styczeń i luty.
Pomiar wilgotności powierzchniowej dopełnia diagnozy. Wilgotnościomierz wskaże miejsca, w których para wodna już się skropliła i wnika w strukturę muru. Pomiar temperatury punktowej termometrem na podczerwień pozwoli porównać różnice w obrębie tej samej ściany.
Profesjonalne badanie termowizyjne w domu jednorodzinnym kosztuje od kilkuset do kilku tysięcy złotych, zależnie od zakresu. Inwestycja zwraca się szybko, jeśli pozwoli zidentyfikować konkretne miejsca wymagające naprawy, zamiast rozległego remontu na ślepo.
Jak usunąć mostki termiczne?
Metody likwidacji zależą od lokalizacji i przyczyny mostka. Najczęściej stosowane rozwiązania to:
- Termoizolacja elewacji z dodatkowym wzmocnieniem newralgicznych miejsc, np. ościeży okien i nadproży.
- Wymiana lub uzupełnienie izolacji poddasza w miejscach styku z murłatą oraz wokół okien dachowych.
- Iniekcja chemiczna do uszczelnienia szczelin w starych systemach dociepleń.
- Wymiana kołków mocujących elewację na nowsze, z izolowanym trzpieniem.
- Termoizolacja stropu nad piwnicą i wieńca stropu od wewnątrz.
- Powłoki termoizolacyjne z mikrosferami ceramicznymi nakładane od strony pomieszczenia jako uzupełnienie standardowej izolacji.
Powłoki termoizolacyjne sprawdzają się tam, gdzie pełne docieplenie nie jest możliwe (zabytki, lokale w blokach, wewnętrzne ściany działowe) lub gdzie mostek występuje punktowo. Farba z mikrosferami nakładana na narożnik podnosi temperaturę powierzchni ściany o kilka stopni i ogranicza skraplanie pary wodnej w tym miejscu. W ClimateCoating produkujemy takie powłoki w wersjach na elewacje, wnętrza, dachy i drewno, dopasowane do różnych warunków klimatycznych. Produkty mają certyfikat Greenguard GOLD oraz zgodność z normami ISO 9001 i ISO 14001.
Każdy mostek wymaga indywidualnej diagnozy. Najlepszy efekt daje połączenie metod, np. dodatkowa izolacja zewnętrzna z powłoką termoizolacyjną w narożnikach od wewnątrz.
ThermoVital wsparcie w miejscach mostków termicznych
Tam, gdzie pełne docieplenie elewacji jest niemożliwe lub kosztowne, sprawdza się dodatkowa powłoka termoizolacyjna nakładana od wewnątrz. W ClimateCoating opracowaliśmy ThermoVital, farbę termorefleksyjną do wnętrz z mikrosferami ceramicznymi. Powłoka odbija promieniowanie cieplne z powrotem do pomieszczenia i podnosi temperaturę powierzchni ściany w miejscu nakładania. Działa punktowo w narożnikach, przy oknach, nad nadprożami i innych obszarach, w których pojawiają się chłodne plamy. Wyższa temperatura ściany ogranicza skraplanie pary wodnej, więc równolegle z mostkiem znika ryzyko pleśni i grzyba, które typowo towarzyszą tym miejscom. Farba zachowuje paroprzepuszczalność (Sd 0,02 do 1,7), więc ściana oddycha, a wilgoć z konstrukcji odparowuje swobodnie. ThermoVital sprawdza się na ścianach wewnętrznych i sufitach, w domach jednorodzinnych, mieszkaniach w blokach, lokalach zabytkowych oraz obiektach użyteczności publicznej. Wytrzymuje temperatury od minus 40 do plus 150 stopni Celsjusza i odbija promieniowanie UV. Produkt dostępny jest w opakowaniach 5 L oraz 12,5 L, z bazą białą i opcją barwienia na 100 tysięcy odcieni. Do każdego zamówienia dorzucamy darmową dostawę. ThermoVital jest kosztem kwalifikowanym w programie Czyste Powietrze 4.0.
Mostki termiczne to już nie problem
Mostki termiczne podnoszą rachunki za ogrzewanie i powodują zawilgocenie ścian. Likwidacja zaczyna się od diagnozy, najlepiej z użyciem termowizji, a kończy na metodzie dopasowanej do lokalizacji problemu. Czasem wystarczy uzupełnienie izolacji poddasza, czasem konieczne jest dodatkowe ocieplenie elewacji lub miejscowe wzmocnienie warstwy termoizolacyjnej. W ClimateCoating opracowujemy farby termoizolacyjne z mikrosferami ceramicznymi, które pomagają ograniczyć skutki mostków termicznych w miejscach, gdzie pełne docieplenie nie jest możliwe. Powłoki podnoszą temperaturę powierzchni ściany od strony pomieszczenia, zachowują paroprzepuszczalność i chronią przed wilgocią. Jeśli walczysz z chłodnymi narożnikami albo nawracającą pleśnią przy oknach, sprawdź nasze rozwiązania i dobierz produkt do warunków w swoim budynku.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google